مي لولم توي آدم هايي كه هستند ، نيستند ، بوق مي زنند براي ماشين هايي كه بد جا پارك كرده اند .

خيابان هايي كه سراپا دودند و سياهي

سياه نيستم اما مي شوم از اينكه لاي اين همه آدم م كه آدم نيستند .

از بس كه ماشين هست و دود هست .

زندگي

مي دانم كه روزي من هم دود مي شوم . اما

من خسته شدم

من خسته شدم از اين همه آدم ، از اين همه دود ، از اين همه صدا كه هنجار نيست .

زندگي

من واقعا خسته شدم

مي فهمي ؟

اميدوارم دركم كني

نمي دانم الان كجاي اين گرد بي خاصيت ايستاده ام

روي كدام پل قدم مي زنم كه اين قدر خسته و دلگيرم

زندگي …

بزرگتر ها نمي ميرند چون عادت ندارند كه بميرند .

كوچكتر ها نمي ميرند چون برايشان زود است كه بميرند .

پيرمردها خسته تر از آنند كه حوصله مردن داشته باشند .

و پيرزن ها جوان تر از آن كه پيرزن ناميده شوند .

سوال من اين است

پس اين آدم هايي كه گر و گر مي ميرند

آدم نيستند ؟

موش ها پنير را دوست دارند چون آدم ها هم دوست دارند

موش ها از تله بدشان مي آيد چون آدم ها هم بدشان مي آيد .

موش ها از آزادي خوششان مي آيد چون آدم ها هم خوششان مي آيد .

موش ها ازدواج مي كنند چون آدم ها هم ازدواج مي كنند .

موش ها بچه دار مي شوند چون آدم ها هم بچه دار مي شوند .

موش ها مي ميرند چون آدم ها هم مي ميرند .

موش ها موش هستند چون آدم ها هم گاهي آدم هستند …

اتوبوس

اتوبوس توي شب قدم مي زد .

مي پيچيد توي خياباني كه تاريك بود و چراغ نداشت .

مي ايستاد توي ايستگاهي كه نيمكت و تابلو نداشت .

اتوبوس مسافري را سوار مي كرد كه كرايه و بليط نداشت .

اتوبوس آن شب مي رفت توي خيابان هايي كه اسم نداشت .

مي رسيد به مقصد هايي كه مسافر نداشت .

بوق مي زد براي بوقهابي كه صدا نداشت .

اتوبوس آن شب خسته نبود .

اتوبوس آن شب گازوئيل تمام نكرد .

اتوبوس آن شب فقط يك اتوبوس نبود .

به اندازه يك شركت واحد، اتوبوس بود .

پيرمرد

پنجاه سالي مي شود كه رضا را نديده ام . آخرين باري كه ملاقات اش كردم ، جواني 23 ساله بودم . دانشجوي كارشناسي ارشد ادبيات دانشگاه سوربن فرانسه . توي سالن تئاتر با رضا آشنا شدم . رفته بودم تا يكي از كارگردانان جوان آن موقع كه حالا براي خود كسي است و اسم و رسم اش همه جا پر شده را ببينم . قرار بود براي اش نمايشنامه بنويسم . رضا آن روز روي صحنه در حال تمرين بود . رفتم جلو و سراغ كارگردان را از رضا گرفتم و اين بود سرآغاز آشنايي و رفاقت كوتاه من و رضا .

ديروز كه توي خيابان هاي تهران و لابلاي آدم هايي كه مرا نه مي ديدند و نه مي شنيدند ، قدم مي زدم نگاهم افتاد به چهره رضا . خطوط روي پيشاني اش ، بد جوري سالخورده جلوه اش مي داد . رفتم جلو و گفتم « چطوري پيرمرد » اول نشناخت . بعد كه نشاني دادم سخت در آغوشم كشيد و اول همه از احوال و كار و بارم پرسيد . نيم ساعتي كنار خيابان صحبت كرديم . انگار كه فراموش كرده بوديم حالا ديگر آن جوان هاي سابق نيستيم و پيرمرديم . آن هم از نوع مافنگي . گفتم شب به منزلم بيايد اما كار داشت و قرار را گذاشت براي امشب .

يك ساعتي هست كه خانه ام را مرتب كرده ام و منتظر اش هستم . انگار كه خيلي بيكارم . نگاهم مي افتد روي قاب عكس همسرم كه با رباني مشكي آرايش شده . حالا كه خوب فكر مي كنم مي بينم آنقدر پير شده ام كه حتي گفتگو هاي ديروزم با رضا را هم به ياد نمي آورم .

كلافه هستم . دائما نوك عصايم را روي فرش دست باف زير پايم كه تنها يادگار پدرم هست مي گذارم و به اميد ديدار رضا توي اتاق قدم مي زنم . اما انگار قرار نيست كه بيايد .

نگاه مي كنم به ساعت كه عقربه ها روي ساعت كه حالا از عدد 10 هم گذشته است . ميوه هاي روي ميز دست نخورده باقي مانده است . نمي دانم چرا رضا نيامد .

ساعت 11 مي روم توي اتاق و در روي تخت دراز مي كشم . با اينكه چراغ ها روشن است ، چشمانم گرم مي شود و روي هم مي آيد . بيدار كه مي شوم ، مي بينم آسمان روشن است . از اتاق بيرون مي آيم و توي هال مي آيم . ظرف ميوه دست نخورده باقي مانده . پوست موز كمي پرسيده و سياه شده .

دستي به سر و رويم مي كشم و از خانه بيرون مي روم . توي خيابان رضا را مي بينم و علت بد قولي ديشب اش را مي پرسم. نيم ساعتي كنار خيابان صحبت مي كنيم و قرار مي شود كه امشب حتما به منزلم بيايد . چند قدمي كه از رضا دور مي شوم بر مي گردم تا دوباره رضا را ببينم . اما نيست . انگار كه رفته است.

شب دوباره بساط مهماني را حاضر مي كنم . اما رضا باز هم نمي آيد . دوباره توي رختخواب مي روم و قبل از اينكه انتخاب كنم به خوابي عميق فرو مي روم .

توي خواب رضا را مي بينم كه به ملاقاتم آمده . دسته گلي برايم آورده كه يك دست سرخ است . حتي برگ هايش هم سرخ است . با صداي به هم خوردن در از خواب بيدار مي شوم . صداي قدم هاي دخترم را مي شنوم . از پشت ديوار اتاق فرياد مي زند . « بابا » بعد شروع مي كند به صحبت كردن . انگار كه تنها نيست . از اتاق كه بيرون مي روم دختر جوان و زيبايي را مي بينم كه همراهش است . دختر مي گويد « سلام استاد » سرم را تكان مي دهم و بعد با نگاهم حركات دخترم را كه به سمت ميز عسلي رفته دنبال مي كنم . مي گويم « چرا اين دو سه روز نيومدي » همانطور كه ظرف پرسيده ميوه را جمع مي كند مي گويد كار داشتم و بعد ادامه مي دهد « باز قرار بود رضا بياد . آخه بابا … » نمي گذارم حرف اش را به پايان برساند . مي روم توي اتاق و در را پشت سرم مي بندم و تكيه مي دهم به در . از پشت درب بسته صداي دخترم را مي شنوم كه با دوست اش صحبت مي كند . با اينكه پير شده ام و گوش هايم سنگين شده ، اما صدايش را به خوبي مي شنوم . هر چند سعي مي كند آهسته صحبت كند . « بيچاره از وقتي مامان رفت و تنها شد ، ريخت به هم . دست خودش هم نيست. حالا هم گير داده به اين رفيق اش آقا رضا » دختر مي گويد « خب چه اشكالي داره . بذار يه رفيق داشته باشه تا از تنهايي در بياد » « رفيق ؟ » مي خندد « رفيق اش كجا بود . اين آقا رضا 50 ساله كه مرده حالا چرا گير داده نمي دونم . » تكيه ام را از روي ديوار بر مي دارم و روي تخت دراز مي كشم . مي دانم كه رضا زنده است و من ديوانه نشده ام . شب كه دوباره تنها مي شوم و به خواب فرو مي روم ، رضا را به خواب مي بينم. اين بار او دعوتم مي كند تا به خانه اش بروم . بر خلاف او بد عهدي نمي كنم و به خانه اش مي روم . »

صبح كه شب رفت و آسمان آبي شد ، پيرمرد مرده بود . مثل يك كودكي در رحم مادر روي تخت دراز كشيده بود و دستان اش را توي سينه اش جمع كرده بود .

پايان

من هميشه هستم و از بودنم لذت مي​برم

ساعت روميزي زنگ مي​زند و شروع مي كند به لرزيدن . و مي​لرزد و مي​لرزد تا اينكه مي لغزذ و روي زمين مي​افتد و مي​شكند . و عقربه اي كه كوچك تر است قِل مي​خورد و كنار چهارچوب درب مي نشيند كه دراز است و بي قواره . قرمز هم هست . همرنگ دري كه شب ها صداي غيژ لولاي پوسيده اش مي​پيچد توي خانه . از روي تخت نيم خيز مي​شوم و زل مي​زنم به عقربه بزرگ كه پشت پايه تخت پنهان شده .

لباس هايم را مي​پوشم . صبحانه ام را سر ميز هميشگي ميل مي​كنم و ظرف ها را مثل هميشه نشُسته رها مي​كنم . هميشه هنگام رفتن به اين فكر مي​كنم كه چرا تنها هستم و دوست دارم تنها بمانم . حتي وقتي به پيري هم مي​انديشم تنها هستم . توي خيابان ماشيني را كه بوق مي​زند فحش مي​دهم . راننده كه پياده مي​شود چاكرم چاكرم مي​كنم. وقت كار مي​خوابم روي صندلي اي كه مي چرخد و درب اتاق را از پشت چفت مي​كنم . هميشه به اين فكر مي​كنم كه در مورد شغلم خوش شانس بودم . و الا مجبور بودم بالاي داربست ساختمانها، آجر روي آجر بند كنم . ظهر كه مي​شود از خواب بيدار مي​شوم و يكي دو تا از نوشته هايي را كه نوشته ام ، بازنويسي مي​كنم . تق تق درب اتاق را كه مي​شنوم ،بلند مي​شوم و در را باز مي​كنم . هميشه رئيس كه احترام خاصي برايم قايل است ،پشت در است . هميشه منتظر گرفتن كار و من هميشه آماده دادن كار .

عصر به خانه بر مي​گردم . توي راه خيلي چيزها را مي​بينم كه خيلي آدم ها نمي​بينند . مثلا راننده اي را مي​بينم كه با قرمز شدن چراغ روي داشبورد اش به دنبال چيزي مي​گردد و گاهاً هم تكه كاغذي پيدا مي كند . و چراغي كه با سبز شدن ، پر رنگ تر مي​شود . آدمي​ را مي​بينيم كه براي فروختن جاروهاي آفتاب گرداني اش ، دخترك اش را همراه آورده و دخترك لابلاي آب هاي ساكن و گنديده جوب ، چوب مي​گرداند . من حتي بوي جوب گنديده را هم مي​بينم . من خيلي چيزها را مي​بينم چون خيلي وقت ها وظيفه ام ديدن است .

هميشه قبل از رسيدن به خانه تا آنجا كه مي​توانم توي خيابان ها قدم مي​زنم . هميشه كه دير به خانه مي​رسم، سر راه بسيجي جواني پشت ايست بازرسي نگه ام مي​دارد و بازرسي ام مي​كند . و هميشه چيزي براي دلخوشي اش هم كه شده پيدا نمي​كنند . فقط يكبار به ابروهايم گير داد كه آن هم بي نتيجه ماند . متعجبم از اينكه فردا كه مي شود، روز از نو و روزي از نو . گاهي اوقات فكر مي كنم كه چقدر سرتق است اين جوان .

هميشه ماشين هايي كه آخر شب ها براي دختران كنار خيابان بوق مي​زنند و رينگ شان اسپرت است را مي​بينم و گاهي هم براي شان دست تكان مي​دهم و مي پرسم كه اين دل خوش را از كجا خريديد و به سيري چند .

پشت درِ خانه منتظر مي​مانم تا كليدها پيدا شود و پيدا كه مي​شود در هم متعاقبا باز مي​شود . قبل از خواب مي​نويسم. زياد هم مي​نويسم . شايد 40 صفحه . گاهي بيشتر از ماركز . كتاب هم مي​خوانم . آنجا كه چشمم گرم مي​شود و پلكم سنگين ، در ذهنم خط سير داستاني را ادامه مي​دهم . گاهي اوقات سرهنگ آئورليانا را به كلانتري 12 تهران مي​كشانم و گاه دزد محله را به جوخه اعدام سرهنگ آئورليانا . گاهي هم زنجير چرخ مي بندم به چرخ هاي كاميون خانواده توم تا در مسير حركت خود از اتوبان قم تهران با مشكل مواجه نشوند و به سلامت برسند به كشت خوشه هاي خشم . (را در خوشه هاي خشم از اتوبان قم تهران هم .)

گاهي اوقات به برخي كتاب ها علاقه مند مي​شوم . گاهي اوقات فراموششان مي​كنم و گاهي تا مدت ها به خاطر مي​سپارم . گاهي هم اصلا از ذهنم پاك نمي​كنم مثل صد سال تنهايي كه هنوز برايم عزيز است .

شب ها قبل از خواب ،فكر هم مي​كنم . به اينكه فردا سر راه، ساعت روميزي جديدي بخرم كه بعد از شكسته شدن دليلي براي بازار رفتن داشته باشم . شايد بپوسم اگر اين ساعت هم قصد نو شدن نداشته باشد .

هميشه خسته كه مي​شوم ، ​خوابم مي برد . هر چند دير خسته مي​شوم و دير به خواب مي روم. ساعتي كه ديگر نه شب است و نه ستاره اي در كار است . آن زمان كه آسمان روشن است .

گاهي اوقات فكر مي كنم كه شايد براي همين است كه ساعت ها از دستم شكار مي شوند و مي شكنند . از اينكه فرصت استراحت را هم به شان نمي دهم .

صبح ها كه بيدار مي شوم ، قبل از خوردن صبحانه و پوشيدن لباس . و حتي قبل از برداشتن عقربه هاي كوچك و بزرگ ساعت شكسته از روي زمين . به اين مسئله مي انديشم كه من چقدر هستم و چقدر از بودنم لذت مي برم . چون تنها دليل لذاتم احساس بودنم است .

پايان

اسم من گوسفند است

 اسم من گوسفند است.  پدرم بزغاله بود و مادرم بره . بودند چون هر دو مُردند . يعني كشته شدند . يك شب يك آدم كچل آمد و به صاحبمان گفت دو تا گوسفند رديف مي خوام . صاحب هم مادرم را نشان كرد . نمي دانم چه شد كه آدم كچل چشمش پدرم را هم گرفت . صاحب مي خواست يكي از دوستان مادرم را انتخاب كند . اما كچل با انگشت اشاره پدرم را نشانه گرفت و به صاحب گفت اونو مي خوام . بعد از آن من يتيم شدم . آخرين بع بع هاي پدرو مادرم را مي شنيدم كه برايم آرزوي موفقيت مي كرند . مادرم در آخرين بع گفت ، هميشه آرزو داشتم روز عروسي ات را ببينم اما حالا كه نشد يك وصيت دارم . اينكه وكيل شوي  و يك روز – هر چند دور- از حقوق ما گوسفند ها كه بي هيچ دليلي كشته مي شويم و تا كوچكترين عضومان هم از سو استفاده در امان نمي ماند، دفاع كني . پدرم هم فقط گفت پسرم موفق باشي. بعد صداي كچل را شنيدم كه به صاحب گفت دنبالم بيا تا قرباني شون كنيم . گفت از مكه آمده و مهمان دارد . آن شب تا صبح اشك ريختم . خاكستري كه صميمي ترين رفيقم بود كنارم نشست و با زبان نازم كرد . اما افاقه نكرد . صبح سعي كردم گذشته را فراموش كنم و حركتي بزرگ را در مسير كمال آغاز كنم. 

روزهاي اول هاپو سگ خال خال صاحب مي خنديد و مي گفت گوسفند نمي تواند وكيل شود . مسخره مي كرد و مي گفت گوسفند حتي نمي داند پدرش كيست و مادرش كيست . همه را فراموش مي كند . آنوقت تو مي خواهي درس بخواني و كيل شوي  و از حقتان دفاع كني . درست است كه زور بازويم به هاپو نمي رسيد اما براي حرفهايش هم ارزشي قائل نبودم . چون من مي دانستم كه فرزند چه كساني هستم و يك روزي خانواده اي صميمي داشتم .

توي طويله ما بز پيري بود به اسم سوناد . هر وقت مي رفت دَم آخُر تا آب بخورد ريش هايش خيس مي شد و بعد هم به زمين كشيده مي شد و گِلي مي شد . همه مي گفتند او از همه دانا تر است . خاكستري هم گفت براي رسيدن به مقصودم بايد سراغ سوناد بروم . سوناد گوش هاي سنگيني داشت . پيري حوصله را ازش گرفته بود . يك روز صبح سراغ اش رفتم اما تا شب نتواستم منظورم را بهش بفهمانم . نزديكي هاي طلوع خورشيد بود كه گفت پسر براي اين كار بايد وكيل شوي .

پرسيدم چطور . گفت بايد آدم شوي .

پرسيدم چطور مي تونم آدم باشم .

خنديد و گفت به سختي .

اما من از آن روز تصميم گرفتم تا آدم باشم و طعم انسانيت را بچشم . قبلا هم از پدرم شنيده بودم كه انسان اشرف مخلوقات است و هر كاري به جز خدا تنها از دست اوست كه بر مي آيد .

براي آدم شدن راه سختي را پيش رو داشتم . اول از همه اينكه نمي دانستم چه كار بايد بكنم . دوم اينكه ممكن بود بعد از دانستن ممكن بود نتوانم به انجام آن كارها مبادرت داشته باشم . سوم اينكه ممكن بود با تمام اين كارها نتوانم آدم باشم . و چهارم و در نهايت اينكه ممكن بود هر لحظه به قتلگاه برده شوم و به كام مرگ كشيده شوم .

اما با اين اوصاف باز تصميم به شروع گرفتم . روز اول براي اين كار گوشه طويله نشستم و منتظر ماندم تا صاحب بيايد . قصد داشتم كه كارهايش را زير نظر بگيرم و با انجام آنها آدم شوم . نزديكي هاي ظهر قفل طويله باز شد و صاحب آمد . پشت سرش يك آدم بود كه قيافه اش با آدم هايي كه ديده تا به حال ديده بودم فرق مي كرد . صاحب همشهري صدايش مي كرد . لهجه اش خاص بود . خدا خيرت بدهد يك دانه بده كه خوب باشد . صاحب لبخندي زد و خپلو را نشانه كرد . جلدي پريد روي سرش و گفت اين از همه بزرگ تره و رديف تره. مرد خارجي گفت چاقي اش از براي خوردن است يا … حرف اش را تمام نكرده بود كه صاحب كلام اش را قطع كرد و گفت خدا شاهده همه اش گوشته . اصلا يه روزه غذا نخورده . از حرف صاحب تعجب كردم . خپلو از ديشب يك دم مي خورد . مي دانستم كه لااقل يك سوم وزن اش را همين هايي كه خورده تشكيل مي دهد . صاحب خپلو را جدا كرد و براي مرد خارجي برد .

آن روز به اين نتيجه رسيدم كه براي آدم شدن بايد دروغ گفت . اين درس اولم بود و نياز داشتم آنرا تمرين كنم . بعد از آن تا مدت ها حتي كلامي هم نگفتم كه راست باشد . خاكستري كه صميمي ترين رفيقم بود مرا ترك كرد و گفت تو گوسفند نيستي . خوشحال شدم فكر مي كردم شبيه آدم ها شدم . تصميم گرفتم از روزهاي بعد بيشتر در رفتار آدم ها دقيق شوم تا بيشتر شبيه شان شوم . در روزهاي بعد ياد گرفتم كه چگونه بد بگويم . دو به هم زني كنم  . فحش و ناسزا بگويم . دزدي كنم  . نا جوانمرد باشم . بي عدالتي كنم و خيلي از صفاتي كه پيش از اينها بد حساب شان مي كردم را هم به تمرين هاي آدم شدنم اضافه كنم .

ديگر در بين گوسفند ها هيچ جايي نداشتم . فكر مي كردم به اين خاطر است كه شبيه آدم ها شده ام . هيچ كس مرا دوست نداشت . خاكستري هر وقت مرا مي ديد سرش را كج مي كرد . يك روز نزديك هاي غروب براي خودم پرسه مي زدم كه درب طويله باز شد . صاحب بود . بعد از چرخي ، خاكستري را انتخاب كرد . دلم ريخت با اينكه تصميم گرفته بودم دلم براي هيچكس نسوزد . خاكستري براي آخرين لحظات سرش را به طرفم كج كرد و براي آخرين باز نگاهش را به نگاهم دوخت . آخرين كلامي كه از او شنيدم اين بود . گوسفند .

چند روزي همه چيز را فراموش كردم . حرف خاكستري اوضاع و احوالم را به كلي به هم ريخته بودم . فكرم را ذهنم را همه را مشغول كرده بود . دلم بدجوري برايش تنگ شده بود . يك روز عصر كه نشسته بودم و تصويرم را از توي آب كدر آخور تماشا مي كردم ، سوناد آمد كنارم و با صدايي آرام گفت : براي آدم شدن فقط بايد آدم بود . پرسيدم يعني چي گفت يعني كاري رو كه دلت مي گه صحيحه انجام بدي.  آن شب سوناد مرد . از كهولت سن مرد . توي طويله همه كشته مي شوند الا يك نفر . سوناد هم يكي از آن يك نفر ها بود كه به مرگ طبيعي مي مرد . بعد ها از روي خاطراتي كه روي ديوار نوشته بود فهميدم كه او هم يك روز آروزي انسانيت را در سر مي پروراند .

از فرداي روزي كه سوناد مرد همه كارهايي را كه آدم ها انجام مي دادند را فراموش مي كردم و تصميم گرفتم كاري را كه دلم مي گفت صحيح است انجام دهم . بعد از آن فكر كردم كه چقدر با آدم ها متفاوتم .

دوستان كم كم به پيشم برگشتند و گذشته را طوري فراموش كردند كه انگار اصلا وجود نداشته . روزها يكي يكي مي گذشت و من هر روز مشتاق تر از ديروز مي شدم .

يك روز صبح با صداي آزار دهنده اي از خواب بيدار شدم . دوستانم بودند اما حرفهايشان نا مفهوم بود . پرسيدم چي مي گيد اما جواب آنها مثل حرف هاي ديگرشان نا مفهوم بود . خواستم به طرفشان بروم كه همه فرار كردند . سر جايم ايستادم و مستاصل پرسيدم چرا فرار مي كنيد . يك دفعه درب طويله باز شد و صاحب آمد . همين كه نگاهش به من افتاد خشك اش زد و پرسيد تو اينجا چه كار مي كني؟ شك داشتم كه با من باشد  . پرسيدم من .گفت مگه غير از تو كسي هم اينجا هست . دور و برم را نگاه كردم . نگاهم افتاد به پاهايم . دستايم . انگشتانم . همه چيزم شده بود مثل آدم ها . از شوق در پوست خودم نمي گنجيدم . رفتم به طرف صاحب تا بغل اش كنم . اما يك دفعه فرار كرد . از طويله كه بيرون آمدم صاحب را ديدم كه همراه چند تا از همسايه هايش با چوب هايي كه توي هوا مي چرخد به طرفم مي دوند . همانجا ايستادم . مدتي بعد زير مشت و لگدشان  له شدم . و كبود و سياه .

اولين روز آدميت خيلي سخت و دردناك بود . شب كه شد جايي براي خواب نداشتم . چيزي هم براي خوردن پيدا نكرده بودم. ديگر علف هم به دهانم مزه نمي كرد . روي نيمكت جايي كه به آن پارك مي گفتند نشسته بودم و بي حال فكر مي كردم كه يكهو مرد هيكلي با لباس سبز آمد و پرسيد اينجا چه كار مي كني . هنوز جواب نداده بودم كه دستم را گرفت و همراه خود كشيد .

شانسم گفت كه جايي براي خواب پيدا شد . اتاق تاريك و سردي بود كه چند نفر ديگر هم گوشه به گوشه آن خوابيده بودند . درب آهني اي هم يك طرف اش بود و نور كم رنگي از لابلاي ميله هايش تابيده مي شد .

چند روزي خواب و خوراكم را تامين كردند . به نظرم آدم هاي خوبي بودند . اما بعد از چند روز از اتاق بيرونم كردند . پيش مرد ديگري بردند و او هم يك كاغذ جلويم گذاشت وگفت . امضا كن . نمي دانستم منظورشان از امضا چيست . مرد نگاه تندي كرد و گفت امضا كن . من در جواب نگاهش گفتم . چه طور مي توانم وكيل شوم تا از حقوق گوسفند ها دفاع كنم .

باز شانس باهام يار بود كه بي جا و مكان نماندم . بعد از ان اتاق تيره مدت زيادي را در يك فضاي بزرگ سپري كردم  . دور و برم پر بود از آدم هايي كه خاص بودند . قشنگ ترين آدم هايي كه تا به حال ديده بودم . ساده بودند وصميمي . هر چه كه توي دلشان بود روي زبانشان هم ديده مي شد . رفتارشان با همه آدم هايي كه تا به حال ديده بودم متفاوت بود . آنجا دوستان زيادي پيدا كردم كه اصولا روز بعد فراموشم مي كردند. به جز يكي كه تا روز آخر مي شناختم و آقاي وكيل صدايم مي كرد . او به من ياد داد كه براي رسيدن به هدفم بايد چه راهي را طي كنم . در مدتي كه آنجا بودم تا حدودي با سوادم كرد . همه چيز داشت خوب پيش مي رفت تا اينكه يك روز بردندم  دفتر و گفتند تو ديوانه نيستي مي توني بري .

مشكلات تازه شروع شد . بعد از اينكه جايي براي ماندن پيدا نكردم تصميم گرفتم به همان نيمكت برگردم تا شايد دوباره سقفي بالاي سرم قرار بگيرد . اما خبري نشد . البته يك دختر را ديدم كه مدتي آنجا پرسه مي زد . خيلي هم به من نگاه مي كرد . اول فكر كردم كه شايد قبلا ديده باشدم و شايد شناخته باشدم . اما رفت . يك ماشين آمد و بوق زد . او هم سوار شد . نمي دانم چرا كسي مرا سوار نكرد . اين هم تبعيض بود ؟

نيمه شب كه شد پيرمرد ژنده پوشي و يك قوطي آتش كنارم آمد و گفت بي جايي . سرم را مثل گوسفند تكان دادم و مدتي را با پيرمرد زندگي كردم . زندگي سختي بود . چون نه چيزي بود كه بخورم و نه چيزي كه به آن فكر كنم . پيرمرد كه مُرد من هم شدم همان آدمي كه تازه آدم شده بود .

جواني پيدا شد كه انگار دلش به حالم سوخت . روزها بسته هاي سفيدي دستم مي داد تا دست جوان هايي بدهم كه نمي شناختم . بعد از مدتي به اين نتيجه رسيدم كه در اين راه نمي توانم به هدفم نزديك شوم . يك شب خانه جوان را ترك كردم و رفتم جايي كه دور باشد .

روزها كنار خيابان مي نشستم و رفت و آمد ماشين ها را تماشا مي كرد . آدم هايي كه زياد خوشحال به نظر نمي رسيدند . آدم هايي كه مشكل داشتند . بعضي وقت ها برايم سكه پرتاب مي كردند . يك روز يك سكه افتاد جلويم كه خيلي مي چرخيد . سرم را بالا آوردم تا صاحب اش را ببينم . صاحب كسي نبود جز رفيق دوران جنون . از روي زمين بلند شدم و در آغوشش گرفتم . مثل يك مرد . گفت اينجا چه كار مي كني آقاي وكيل . اشك از گونه هايم سرازير شد .

تا شب توي خيابان ها پرسه زديم و صحبت كرديم . رفيق مي گفت كه او را هم از دارالمجانين بيرون كردند چون فكر مي كردند ديوانه نيست . او گفت تصميم گرفتم كمكت كنم تا وكيل شي . خوشحال شدم . پرسيدم سقفي براي خواب داري . يا چيزي براي خوردن . لبخند زد . بعد سرش را بالا برد و دهانش را باز كرد . دهانش را بست و گفت چه غذايي خوشمزه تر از هوا . گفت آسمون به اين قشنگي . كدون خونه همچين سقفي داره . بعد با انگشت اشاره كرد به يكي از ستاره هايي كه توي آسمان مي درخشيد . گفت تازه لامپم داريم .

روزهاي سخت تمامي نداشت . از روزي كه آدم شده بودم هر روز بر سختي هايم افزوده مي شد . رفيق از همان شب شروع كرد به آموزش دادن من . هميشه توي دلم بود تا رازم را ، وصيت والدينم را بهش بگويم . اما ترسي نمي گذاشت .

نمي دانم به خاطر استعداد بود يا تلاش ، كه خيلي زود همه چيز را ياد مي گرفتم . رفيق فرستادم جايي تا امتحان بدهم و مدرك بگيرم . مي گفت مدرك از دانستن هم مهمتر است . مي گفت خيلي از آدم هاي اين شهر مداركي دارند كه حتي قادر به روخواني از آن هم نيستند .

امتحانات را خيلي خوب دادم و موفق به اخذ ديپلم شدم . بعد از آن رفيق گفت بايد در امتحاني شركت كنم كه سخت ترين امتحان روي زمين است . گفت اسم اش كنكور است . گفت براي اين امتحان بايد همه چيز را فراموش كنم و تنها به امتحان فكر كنم . من پرسيدم بعدش چي مي شه . خنديد و گفت براي خيلي ها بعدش مهم نيست . مهم اين امتحانه . اما تو كه بعضي ها نيستي .

طولاني تريم مدتي را كه بايد صبر مي كردم منتظر ماندم .يكسال . يك روز صبح زود بيدار شدم و در جلسه امتحاني شركت كردم كه پر از آدم بود . بعد امتحان چهره آدم ها ديدني بود . يكي دو ماه بعد رفيق گفت كه حالا بيشتر از هر موقع به آن چيزي كه مي بايست نزديك شدم . گفت حالا دانشجو شده ام و مي توانم يك وكيل باشم تا از حقوق گوسفندان دفاع كنم . رفيق گفت ديگه نيازي به اون ندارم و رفت . همينطور كه مي رفت ميانه هاي راه برگشت و نگاهم كرد . يك چشمك زد و مثل خاكستري به راه اش ادامه داد . و ديگر هيچ وقت رفيق را نديدم جز روزي كه از خيلي دور روي چوبه اي كه دار مي ناميدندش آويزان بود .

توي دانشگاه خيلي چيزها ياد گرفتم . دانشگاه چيزي به من ياد نداد . اين من بودم كه از دانشگاه چيزي ياد مي گرفتم . با استاد ها بحث مي كردم . خيلي ها از دستم شكار بودند . دوست داشتند گوسفند بودم تا پوستم را قلفتي بكنند . يك دو باري هم از طرف حراست خواسته شدم و از همان برگه ها كه روزهاي اول در كلانتري مقابل ام گذاشته بودند ، بهم دادند .

من تازه ياد گرفته بودم چگونه آدم ها را بشناسم و چگونه با آنها رفتار كنم . خيلي زود يك برگه بهم داند كه اسم اش مدرك بود . همان ها كه رفيق گفته بود . من شده بودم يك وكيل . يك وكيل كه مي خواست دفاع كند . اما ديگر نه از حق گوسفند ها . بلكه از حق آدم ها . من تازه فهميده بودم انقدر انسان هستند كه حقوقشان پايمال مي شود كه بي انصافي بود اول سراغ گوسفند ها بروم . البته يك روز تصميم گرفتم به طويله صاحب بروم تا تمام دوستانم را ازش بخرم . با اينكه پولي نداشتم اما از يك دوست غرض گرفتم . اما …

درب طويله كه باز شد هيچ يك از هم نسلانم را نديدم . همگي زير تيغ استثمار صاحب با زندگي بدرود گفته بودند .

پول را به دوست پس دادم و گفتم هنوز آدمي هست كه بخواد حقشو بگيره .

روزها دنبال آدم ها مي گشتم و شب ها به آنها فكر مي كردم . آدم معروفي شده بودم .خيلي ها مي شناختندم . به خصوص آدم هايي كه توي دانشگاه بودند و رفتار خوبي هم باهام نداشتند . كم كم شهره ام فراگير شد و به گونه اي شدم كه خيلي از آدم هاي دنيا اسمم را شنيده بودند .

كار كه بالا گرفت ، نه تنها آدم هاي دانشگاه بلكه خيلي از آدم هايي كه پيش از اين دوستم بودند هم به مخالفت عليه من بلند شدند . من محكوم بودم به خاطر اينكه مي خواستم انسانيت را مثل يك گوسفند تجربه كنم . اونطوري كه خاكستري گفته بود . و سوناد . من فقط نمي خواستم آدمي باشم مثل صاحب .

بعد از اين تمام تلاشم را كردم تا از آدم هايي دفاع كنم كه مثل دوستانم قلع و قم مي شدند . گرچه خيلي اوقات تلاشم بي نتيجه بود اما به هر حال وژدانم آسوده بود . گاهي اوقات دلم مي گرفت . دوست داشتم بروم سر مزار پدر و مادرم اما آنها مزاري نداشتند. هيچ كس هم از من نمي پرسيد كه پدر و مادرم كه هستند و كجا هستند .

روزگار گذشت . خيلي گذشت . خيلي خيلي گذشت . خيلي خيلي خيلي گذشت تا يك روز . درست همانجايي كه براي آخرين بار رفيق را ديده بودم كه با طنابي كه به دور گردنش حلقه شده بود آويزان بود . ايستادم و حلقه اي را ديدم كه به دستان دوستان و نا دوستان به گردنم مي افتد . در آخرين لخظات كه چشمانم از فشاري كه روي گردنم بود خيس شده بود . از لابلاي اشك هايم آدم ها ديدم كه نگاهم مي كنند . آدم هايي كه خيلي از آنها آدم نبودند . خيلي ها هم شبيه دوستان سابقم بودند . مال هاي صاحب . دوست داشتم به همه بگويم دوستان . دوست داشتم براي همه اشك بريزم و تلاش كنم . دوست داشتم انسان باشم و آدم بودن را تجربه كنم . دوست داشتم به همه ياد بدهم كه مي شود آدم شد حتي اگر گوسفند باشيم . اما افسوس كه مرگ اجازه نداد .

آن روز امروز بود .

پايان

شب قطار گوسفند

پيرمرد دست كرد توي جيب و يك بستة هزار توماني بيرون آورد .نگاه اندوه بارش را از روي كِشي كه مي رفت تا قله را فتح كند ، كنار كشيد و به چشمان مالدار دوخت . گفت : بگير و دست اش را توي دست مالدار گذاشت . خم شد و گوسفند را در يك هوا از زمين بلند كرد . مالدار گفت :”مباركه” .گوسفند خيلي تقلا مي كرد . مالدار نگاهش را از پيرمرد كه به زحمت گوسفند را دنبال خود مي كشيد ، گرفت و با لبخندي رفت زير سقف سياه و پر مگس كشتارگاه .

پيرمرد با يك دست گوسفند را گرفته بود و دست ديگرش را جلوي ماشين ها تكان مي داد . بعد از مدتي ، پيكان نارنجي رنگِ قراضه اي رسيد و پيرمرد را سوار كرد .

راننده كه مرد سالخورده و غمگيني بود گفت « پدر جان گوسفند رو مي بري راه آهن چه كار » پيرمرد انگار كه نشيند ، برگشت و از صندلي جلو نگاهي به در بسته نشده صندوق عقب انداخت . راننده گفت « نكنه مسافري چيزي داري ؟ » پيرمرد آرام و بد اخلاق گفت « مي خوام با قطار ببرمش گرمسار » راننده پقي زير خنده زد و با تعجب پرسيد « با قطار » پيرمرد اول نگاه تندي كرد و بعد لبخند تلخي روي لب اش نقش بست . گفت « توي روستا زندگي مي كنم . خودم مالدارم . اما زنم نذر كرده بود كه اگه پسرم خوب بشه يه گوسفند از مشد بيارم و قربوني كنم » راننده آرام لبخند را از روي لبانش پاك كرد . گفت « حالا ايشا لله به سلامتي خوب شده كه پسرت » اشك دور مردمك سياه چشمان پيرمرد حلقه بست . يكهو لغزيد و افتاد روي چانه فرو رفته اش . بعد هم سر خورد و روي صندلي چرك پيكان افتاد . راننده از زير چشم نگاهي به پيرمرد انداخت و ساكت شد . انگار فهميده بود . گفت « ايشالله هر چه زودتر شفا پيدا كنه »

ميدان راه آهن از دور پيدا شد . راننده گفت « نزديك شديم » پيرمرد شيشه را كمي پايين داد تا صداي آشناي سوت قطار را بشنود . صدا درست مثل صدايي بود كه هر روز از راه آهن پايين روستا شنيده مي شد .

پيكان وارد پاركينگي كه تاكسي ها مسافرها را پياده مي كنند ، شد. پيرمرد دو سه تا از اسكناس هاي سبز اش را به راننده داد . راننده طوري دست اش را جلو برد كه انگار دلش نمي خواست بگيرد .پيرمرد كه گوسفند را از توي صندوق در آورد و كمي دور شد راننده داد زد « عمو … عمو » پيرمرد برگشت و راننده را ديد كه حروله كنان به سمت اش مي دود . راننده يكي از هزاري ها را پس داد و گفت همين دو تا كافيه . بعد هم با لبخندي روانه ماشين اش شد و ديگر هيچوقت پيرمرد را نديد .

دم ورودي ايستگاه نگهبان مانع عبور پيرمرد شد . گفت « نمي شه گوسفند ببري تو » پيرمرد اسرار كرد . اما باز هم قبول نكرد . آخر سر به انتظامات گفت و آنها هم با شنيدن قصه پيرمرد و اسرار هايش به شرطي كه هم كوپه اي هاي پيرمرد قبول كنند ، اجازه ورود گوسفند را به قطار صادر كردند .

زني از پشت بلندگو اعلام كرد مسافران قطار مشهد تهران به كنترل بليط مراجعه كنند . پيرمرد از روي صندلي بلند شد و رفت تا سوار قطار شود .

در كوپه را زد . سه جوان نشسته بودند و براي هم جوك تعريف مي كردند . پيرمرد گفت « مي شه اين گوسفند هم تو اين كوپه كنارم باشه » يكي از جوان ها گفت « گوسفند » و ريسه رفت . آن يكي كه موهاي اش مثل برق گرفته ها بود گفت « آره عمو جون بيا تو » بعد چشمكي زد به جوان كناري اش كه از همه ساكت تر بود . پيرمرد نشست دم در . همان لحظه يكي از نگهبان ها آمد نزديك كوپه و در را باز كرد . نگاهي به جوان ها و بعد پيرمرد انداخت و گفت « خوب چي شد » پيرمرد نگاهش را از روي تك تك جوانان عبور داد و روي چشمان نگهبان دوخت . تا آمد حرف بزند جوان مو سيخي گفت « قربون ما با اين گوسفنده مشكل نداريم » پيرمرد لبخندي زد و از جوان تشكر كرد . نگهبان در كوپه را بست و رفت به كوپه هاي ديگر سرك بكشد .

قطار با سوت هميشگي ايستگاه را ترك كرد و آرام آرام به سمت قرباني كردن گوسفند رفت . پيرمرد با ديدن جوانها به پسرش فكر مي كرد و دلش مثل سير و سركه مي جوشيد . توي راه گه گداري به پسرها كه با صداي بلند حرف مي زدند و مي خنديدند نگاه مي كرد اما انگار اصلا صدايشان را نمي شنيد .

خورشيد آرام آرام در سمتي كه قطار حركت مي كرد به زمين نزديك مي شد . شفق رنگ شفق گرفته بود . پيرمرد خيلي خسته بود . چشمانش را آهسته روي هم گذاشت تا مدتي بخوابد . گوسفند مثل گوسفند سرش را اينطرف و آنطرف مي چرخاند و به حرف هاي پسر ها گوش مي داد .

همين كه چشمان پيرمرد گرم شد و خوابش برد ، پسري كه از همه ساكت تر بود نگاهي به گوسفند انداخت . مو سيخي متوجه نگاه رفيق اش شد . لبخندي به پسر ديگر زد و گفت « گرفتي ؟ » و بعد از جايش بلند شد به سمت گوسفند رفت .

‒

پيرمرد از خواب كه بيدار شد نگاهي به اطراف انداخت و متوجه شد گوسفند نيست . چراغ هاي كوپه خاموش شده بود و پسرها غرق خواب بودند . پيرمرد با دلهره از جايش بلند شد و به سمت پسرها رفت . دست اش را نزديك شانه مو سيخي كرد تا بيدارش كند ، اما همين كه يك لحظه نور مهتابي زنگ چراغ ريل به چشم اش خورد دست ش را كنار كشيد . برگشت و در كوپه را باز كرد و خارج شد . نگاهي به دو طرف انداخت و بعد يك سمت را براي رفتن انتخاب كرد . به آخر واگن كه رسيد ، توقف كرد و با انگشت چند بار روي شيشه آخرين كوپه كوبيد . مهماندار چشمان اش را با مشت پاك كرد و از پشت شيشه نگاهي به پيرمرد انداخت . با دست به پيرمرد اشاره كرد . پيرمرد گفت « گوسفند » مهماندار درب كوپه را باز كرد و پرسيد « چي شده پدر جان اين موقع شب » پيرمرد اين پا و آن پا كرد و گفت « گوسفندم . گوسفندم نيست » مهماندار گفت « نيست ؟ مگه شما گوسفند داشتي » پيرمرد حوصله توضيح دادن نداشت . دست اش را بالا آورد و در حالي كه تكان مي داد گفت « نزديك غروب خوابم برد ، بيدار كه شدم ديدم تو كوپه نيست .» مهماندار خميازه اي كشيد . خسته بود اما دلش به حال پيرمرد سوخت . گفت « يك لحظه صبر كنيد » و رفت توي كوپه . چند لحظه بعد كت اش را پوشيد و از كوپه اش بيرون آمد . در را پشت سرش قفل كرد و دنبال پيرمرد راه افتاد . گفت « اول مي ريم به سمت ته قطار بعد اگه پيدا نشد مي ريم به سمت لوكومتيو » پيرمرد سرش را به علامت رضايت تكان داد و دنبال مهمان دار راه افتاد .

قطار به ته رسيد اما خبري از گوسفند نبود . پيرمرد از مهماندار پرسيد « نمي شه تو كپه ها رو ديد » مهماندار گفت « مي بينيد كه شب ِ و همه خوابند . حالا بريم سر قطار . ايشا لله كه اونطرفه . قطار به سر هم رسيد اما باز خبري از گوسفند نشد . مهماندار گفت « دستشويي ها رم ديدديم اما نبود . فعلا شما بريد تو كوپه تون استراحت كنيد ايشا الله صبح پيدا مي شه . » مهماندار پيرمرد را تا نزديك كوپه همراهي كرد و وقتي از ورود او به كوپه اش مطمئن شد به كوپه خود برگشت و خوابيد .

پيرمرد روي صندلي نشست . نگاهي به پسرها كه غرق خواب بودند انداخت و بعد نگاهش را به سقف دوخت . خواست چشمان اش را ببندد اما دلش رضا نداد . بعد از مدتي بلند شد و از كوپه بيرون زد .

پيرمرد به طرف انتهاي قطار راه افتاد . نزديك هر كوپه كه مي رسيد ، مدتي مي ايستاد و بو مي كرد . شايد به اين خاطر كه خودش گوسفند داشت و بوي گوسفند را مي شناخت .

صبح زود پيرمرد بي نتيجه از پيدا كردن گوسفند و بعد از بو كردن تك تك كوپه ها ، به كوپه خودش بازگشت . همين كه خواست استراحت كند ، مهمان دار با ته كليد اش به روي پنجره كوبيد و گفت « نماز » پسرها هنوز غرق خواب بودند . پيرمرد نگاهي به آنها انداخت و از كوپه بيرون آمد .

سوز سردي مي وزيد . پيرمرد مشتي آب از حوض كوچك مقابل اش برداشت و به صورت اش پاشيد . همين كه سوت قطار توي گوش صبح پيچيد ، نگاه ديگري به اطراف انداخت و به عنوان آخرين مسافر سوار شد . به كوپه اش برگشت و پسرها را ديد كه هنوز خواب هستند . گوشه اي نشست و آرام چشم هايش را روي هم گذاشت .

خيلي نگذشته بود كه خورشيد در آمد و آرام آرام بر پهنه آسمان بالا آمد . مدتي بعد از سرعت قطار كاسته شد . پيرمرد چشم هايش را باز كرد . فضا براي اش آشنا به نظر مي رسيد . همين كه خواست به ذهن اش رجوع كند مهماندار در كوپه را باز كرد و گفت « گرمسار آماده شيد براي پياده شدن »

پيرمرد ساكي نداشت . گوسفندي هم نداشت . خودش را از روي صندلي برداشت و از كوپه بيرون برد . براي بار آخر نگاهي به پسرها كه هنوز خواب بودند انداخت و درب كوپه را بست . نزديك درب قطار مهماندار گفت « گوسفند چي شد » پيرمرد جوابي نداشت . مهماندار گفت « ايشالله پيدا مي شه . » بعد هم يك شماره از پيرمرد گرفت كه اگر پيدا شد خبرش كنند .

قطار ايستاد و پيرمرد پياده شد . چند قدمي كه از ريل راه آهن دور شد ، قطار دوباره به حركت در آمد . پيرمرد ايستاد . رويش را برگرداند و براي بار آخر نگاهي به قطار رفته انداخت .

پايان

قبل از هر چيز بنويسم كه من هنوز هستم .

اگر چه پيش خيلي ها نباشم.

و اگر چه پيش خيلي ها بودن يا نبودنم تفاوتي نداشته باشد .

من هستم چون خواسته ام كه باشم .

چون بودن را دوست مي دارم

و از نبودن بيزارم

نمي دانم چرا مي نويسم .

چرا مي خوانم .

چرا روزهايم را ، شب هايم را و تك تك لحظاتم را روي يك صندلي سفيد و پشت يك ميز قهوه اي مي گذرانم

و نمي دانم چرا به خودكار آبي و نازك نويس لابلاي انگشتانم علاقه مند شده ام .

نمي دانم چرا به اين نور مهتابي كه مي تابد عادت كرده ام .

نمي دانم چرا هستم و چرا به بودنم عادت كرده ام .

نمي دانم چه طور به يك دنيا نمي دانم پاسخ دهم

تنها يك چيز مي دانم .

تنها چيزي كه مي دانم را نمي دانم چطور بيان كنم اين است

من فقط مي توانم بگويم ، من بايد بنويسم